Mensen die in bomen veranderen
Object number020045
TitleMensen die in bomen veranderen
Creator Guilliam du Gardijn
DescriptionEen olieverfschets van een mensenmassa, die een gedaanteverandering ondergaat. Alleen de hoofden hebben hun menselijke gedaante nog behouden. Er ontstaat een woud, dat van linksboven door fel zonlicht wordt beschenen. Daardoor ontstaan donkere slagschaduwen en boomstammen, die de compositie diepte verlenen. De veranderende mensfiguren heffen de armen wanhopig ten hemel, een beweging die bevriest in hun uiteindelijke boomvorm. Dit woud der wanhoop, waarin we ook enkele dierfiguren herkennen, is moeilijk te interpreteren. In de literatuurgeschiedenis komen dergelijke gedaantewisselingen (metamorfosen) ook voor, maar geen ervan kan overtuigend als bron voor dit schilderij hebben gediend.Een grote groep mensen veranderen tegelijkertijd allen in bomen. De gezichten zijn nog menselijk, de lichamen zijn voor het grootste deel al boomachtig. Mythologisch gegeven. Deze schetsen tonen een groep mensen en dierachtigen, die in bomen veranderen of reeds veranderd zijn. Op het eerste gezicht lijkt het hier om een scene uit de Metamorfosen van Ovidius te gaan. Toch is geen van de verhalen waarin mensen bomen worden overtuigend als bron aan te wijzen voor de voorstelling van Du Gardijn. Noch het verhaal over de zusters van Phaeton die van verdriet in treurwilgen veranderen, als hun broer met de zonnewagen van zijn vader Helios ter aarde is gestort, noch het verhaal over de vrouwen die door Bacchus in populieren worden veranderd als straf voor het feit dat zij Orpheus hebben gedood, sluiten goed aan bij de voorstellingen op de olieverfschetsen.
Ook andere mogelijkheden, zoals het verhaal uit de Divina Commedia, waarin Dante verhaalt hoe hij in gezelschap van de dichter Vergilius en de centaur Nessus het woud van in bomen veranderde zelfmoordenaars bezoekt, laat nog te veel vragen open. Dat geldt overigens ook voor Shakespeare's verhaal over het 'wandelende bos' dat in Macbeth voorkomt.
In al deze verhalen zijn de boomfiguur die links met de staart tussen de benen wegloopt, het kruipende monster rechts in de hoek en de zich daarachter in de schaduw bevindende 'baby' niet te plaatsen. Net als bij het Landschap met Romeinse ruines (cat.nr. 30) zorgen donkere partijen die van linksboven naar rechtsonder lopen, voor diepte in de compositie.
Subjectlandschap, mythe, metamorfose
Object nameschilderij
Object categoryschilderingen
Techniqueschilderen
Dimensions
- lijst hoogte: 43 cm
lijst diameter: 55 cm
lijst diepte: 2 cm